Je gaat je plat dak isoleren en de dakdekker vraagt welke dikte je wilt. Of je krijgt twee offertes met een verschillende dikte PIR. Wat is verstandig? Hieronder lees je welke dikte PIR isolatie op een plat dak bij welke isolatiewaarde hoort, waar de praktische grenzen liggen en hoe je de keuze maakt die bij jouw dak past.
Wat is PIR-isolatie?
PIR staat voor polyisocyanuraat, een harde schuimplaat. Op platte daken is het de meest gebruikte isolatie. Het isoleert per centimeter beter dan EPS of minerale wol, waardoor het dak minder dik wordt voor dezelfde isolatiewaarde. De platen zijn drukvast genoeg om op te lopen en hebben aan beide kanten een bekleding. PIR mag zelf geen open vlam krijgen. De onderlaag bitumen wordt daarom verlijmd, zelfklevend gelegd of mechanisch bevestigd, en de toplaag wordt daarna op die onderlaag gebrand.
Welke dikte PIR isolatie hoort bij welke Rc-waarde op een plat dak?
De tabel rekent met een lambdawaarde van 0,023, een gangbare waarde voor PIR-dakplaten. Elk product heeft een eigen waarde, dus de getallen zijn afgerond en indicatief.
| Dikte PIR | Rc, ongeveer | Wanneer je het ziet |
|---|---|---|
| 6 cm | 2,6 | Oudere renovaties, garages met weinig ruimte |
| 8 cm | 3,5 | Ruimtes die niet volledig verwarmd worden |
| 10 cm | 4,3 | Renovatie met weinig hoogte aan de rand |
| 12 cm | 5,2 | Gangbare keuze bij renovatie van woningen |
| 14 cm | 6,1 | Goed geïsoleerd dak, dicht bij de nieuwbouweis |
| 16 cm | 7,0 | Als er ruimte is en je verder wilt gaan |
Wat de Rc-waarde precies betekent en hoe je hem uitrekent, staat in Rc-waarde van een plat dak.
Wat bepaalt hoe dik de isolatie kan worden?
Bij een nieuw dak is de dikte vrij te kiezen. Bij een bestaand dak zit je vast aan wat er al staat. Dit zijn de punten die de grens bepalen.
- De dakrand. De rand wordt opgehoogd tot de bovenkant van het nieuwe pakket. Dat zie je vanaf de straat. Bij een laag huis of een monument kan dat de grens zijn.
- Opstanden tegen muren. De bitumen moet een flink stuk tegen de muur omhoog. Zit er een raam, een loodslab of een gevelbekleding laag boven het dak, dan is er minder ruimte.
- Lichtkoepels. De opstand van een koepel moet ruim boven het afgewerkte dak uitkomen. Wordt het dak dikker, dan moet de opstand vaak hoger of komt er een nieuwe koepel.
- Deuren naar een dakterras. De drempel moet hoger liggen dan het afgewerkte dak, anders loopt bij een flinke bui het water naar binnen.
- Afvoeren en spuwers. Die moeten mee naar de nieuwe hoogte.
In de praktijk wordt de dikte vaak gekozen op de plek met de minste ruimte. Soms is het slim om op het grootste deel van het dak dikker te isoleren en alleen bij een deur of lage opstand een eigen oplossing voor die plek te zoeken. Hoe het isoleren aan de buitenkant verder gaat, staat in plat dak isoleren aan de buitenkant.
Hoe isoleer je een plat dak met PIR-platen?
Je legt de PIR-platen boven op de dakvloer, op een dampremmende laag, en daarover komt de bitumen. Zo ontstaat een warm dak. In grote lijnen gaat het zo:
- De oude bedekking gaat eraf, of blijft liggen als die droog en vast is en als dampremmer kan dienen.
- De dakvloer wordt nagekeken. Zacht of rot dakbeschot wordt eerst vervangen.
- Er komt een dampremmende laag op de dakvloer.
- De PIR-platen worden strak tegen elkaar gelegd, met verspringende naden, en gekleefd of mechanisch vastgezet.
- De onderlaag bitumen wordt op de PIR gekleefd of vastgeschroefd, omdat PIR geen open vlam mag krijgen.
- De toplaag wordt op de onderlaag gebrand. Dakrand, opstanden en afvoeren gaan mee naar de nieuwe hoogte.
Bitumen op PIR-platen is dus de gangbare opbouw, zolang de eerste laag niet direct wordt gebrand. De bekleding van de plaat bepaalt mee hoe die onderlaag het beste wordt bevestigd. Een glasvliesbekleding hecht goed met lijm, een aluminium bekleding gaat vaak samen met mechanisch bevestigen. Meer over het materiaal zelf lees je bij PIR-isolatie.
Kun je een koud dak isoleren met PIR-platen?
Ja, door de PIR boven op het dak te leggen en zo van het koude dak een warm dak te maken. Bij een koud dak zit de isolatie aan de binnenkant, tussen of onder de balken, en ligt de bitumen direct op het dakbeschot. Het beschot is dan koud, waardoor er condens in het dak kan ontstaan.
Leg je PIR-platen op het dakbeschot, met een dampremmende laag eronder, dan komt het beschot aan de warme kant. Dat is meestal de verstandigste stap. Let wel op de isolatie die al aan de binnenkant zit. Isolatie aan twee kanten van de dakvloer kan het beschot juist koud en vochtig houden. De dakdekker kijkt daarom wat er binnen zit en of het beter weg kan, of dat de verhouding tussen binnen en buiten goed blijft. Het PIR-pakket buiten moet in dat geval duidelijk dikker zijn dan de isolatie binnen.
PIR-platen aan de binnenkant tussen de balken leggen kan ook, maar dan blijft het een koud dak met dezelfde risico’s op condens. Het verschil tussen beide lees je in warm dak of koud dak.
Kan PIR ook het afschot verbeteren?
Ja. Er bestaan PIR-afschotplaten die aan de ene kant dikker zijn dan aan de andere. Ze worden per dak ingetekend, zodat het water van alle kanten naar de afvoeren loopt. Je isoleert en lost een afschotprobleem in één keer op. De dunste plek bepaalt dan de minimale isolatiewaarde, de dikkere delen isoleren beter. Meer over afschot lees je in afschot op een plat dak verbeteren.
Is dikker altijd beter?
Voor de isolatie wel, maar de winst per centimeter wordt kleiner. Van 6 naar 12 cm halveert het warmteverlies door het dak. Van 12 naar 18 cm scheelt verhoudingsgewijs veel minder. Tegelijk worden de aanpassingen aan dakrand en aansluitingen groter. Kijk daarom naar het geheel. Een dak met 14 cm dat netjes is afgewerkt, is beter dan een dak met 18 cm waar de drempel te laag is gekomen.
Denk ook aan de ruimte eronder. Een woonkamer of slaapkamer onder het dak verdient meer isolatie dan een berging of een garage die niet wordt verwarmd. Voor die laatste lees je een aanbouw of garagedak isoleren.
Wat gebeurt er met de isolatie die er al ligt?
Ligt er al isolatie in het dak, dan hoeft die niet altijd weg. Is de oude isolatie droog en vast, dan kan de nieuwe PIR erbovenop. De isolatiewaarden tellen dan bij elkaar op. Een dak met 4 cm oude isolatie en 10 cm nieuwe PIR komt zo in de buurt van een dak met 14 cm. Dat scheelt sloopwerk en afval. Het werkt alleen als de oude laag echt droog is en niet ingezakt. Natte isolatie houdt vocht vast, isoleert slecht en zakt verder in onder het gewicht van de nieuwe opbouw. Die gaat er dus altijd uit.
De dakdekker test dat op het dak, door erop te lopen en zo nodig een kleine opening te maken. Bij grote daken gebeurt dat op meerdere plekken, omdat vocht vaak maar in een deel van het dak zit. Op het winkelcentrum in Etten-Leur ging het om 400 m², waar de isolatie op 14 cm is gebracht. Lees er meer over in het project in Etten-Leur.
Wat is de volgende stap?
Welke dikte op jouw dak past, hangt af van de randen en de aansluitingen. Dat zie je pas op het dak. Doe de dakscan op de site, dan weet Renske wat voor dak het is. Ze plant met je in wanneer Laurens komt kijken. Hij meet de ruimte bij de dakrand, de opstanden en een eventuele deur, en stelt een dikte voor die past. In het voorstel staan dikte en Rc-waarde, zodat je kunt vergelijken. Meer over isoleren lees je bij dakisolatie.
Veelgestelde vragen
Hoeveel cm PIR heb ik nodig voor Rc 6?
Met een lambdawaarde van 0,023 is dat ongeveer 14 cm. Bij een product met een iets andere lambda kan het een centimeter meer of minder zijn.
Kan PIR direct onder bitumen?
Ja, dat is de gangbare opbouw van een warm dak. De onderlaag wordt verlijmd, zelfklevend gelegd of mechanisch bevestigd, omdat PIR zelf geen open vlam mag krijgen.
Waarom is PIR dunner dan andere isolatie?
PIR heeft een lage lambdawaarde. Daardoor heb je minder centimeters nodig voor dezelfde isolatiewaarde dan bij EPS of minerale wol.
Kan ik verschillende diktes op één dak gebruiken?
Ja, bijvoorbeeld met afschotplaten of als er op één plek minder ruimte is. De dunste plek bepaalt dan de minimale isolatiewaarde.
Hoe dik moet de isolatie op een plat dak zijn?
Bij een renovatie kiezen de meeste mensen 12 tot 16 cm PIR. Met ongeveer 14 cm kom je rond een Rc van 6. De ruimte bij dakrand, opstanden en drempels bepaalt hoe ver je kunt gaan.
Kun je een koud dak isoleren met PIR-platen?
Ja, door de PIR boven op het dakbeschot te leggen, onder een nieuwe bitumen opbouw. Zo wordt het een warm dak. Isolatie die binnen tussen de balken zit, wordt daarbij beoordeeld.


