Een scheurtje in de goot, een open naad in de dakrand of een klein gat in de wang van een dakkapel. Zinkwerk is vaak te herstellen met een soldeerbout. Maar zink solderen werkt niet altijd. Of het houdt, hangt af van de staat van het zink en van de reden waarom het kapot is gegaan. Hieronder lees je wanneer solderen zin heeft, hoe het gaat en wanneer vervangen de betere keuze is.
Een soldeerreparatie is een typische klus binnen dakreparatie in Bergen op Zoom. Het is klein werk, maar alleen als de ondergrond het toelaat.
Wat is zink solderen precies?
Solderen is het verbinden of dichtmaken van zink met soldeertin. Een hete soldeerbout smelt het tin, dat in de naad loopt en zich aan het zink hecht. Het zink zelf smelt niet. Om het tin te laten hechten, moet het zink eerst schoon en blank zijn. Daarvoor wordt de patina weggeschuurd en wordt soldeerwater gebruikt, een vloeistof die het oppervlak klaarmaakt.
Een goede soldeernaad is waterdicht en sterk. Hij gaat mee zolang het zink eromheen meegaat.
Solderen gebeurt alleen bij droog weer en niet bij strenge kou. Het zink moet warm genoeg worden om het tin goed te laten vloeien. Op een koude, natte dag in de winter is een tijdelijke afdekking soms verstandiger, met het echte herstel op een droge dag erna.
Wanneer kan zink solderen nog?
| Situatie | Solderen? | Waarom |
|---|---|---|
| Losgeschoten naad, zink stevig | Ja | De naad wordt schoongemaakt en opnieuw gesoldeerd |
| Eén scheur in verder goed zink | Ja | Met een strook zink over de scheur |
| Klein gat door een stoot of spijker | Ja | Met een plaatje zink eroverheen |
| Zink dun, met putjes over een groot oppervlak | Nee | Het soldeer hecht niet, en ernaast gaat het weer stuk |
| Naad scheurt steeds opnieuw op dezelfde plek | Tijdelijk | De oorzaak is uitzetten en krimpen, niet de naad |
| Zink met verf, teer of veel kit erop | Lastig | Alles moet eraf, en daaronder is het zink vaak slecht |
Hoe zie je of het zink stevig genoeg is?
Dat is niet altijd van buiten te zien. Een paar aanwijzingen:
- Druk zachtjes met een duim op het zink naast de scheur. Geeft het mee of kraakt het, dan is het dun.
- Kijk tegen het licht in. Zie je kleine putjes of gaatjes, dan is het zink op.
- Kijk naar oude reparaties. Zitten er al meerdere soldeerplekken naast elkaar, dan is het zink in dat stuk meestal aan het eind.
- Kijk naar de leeftijd. Zinkwerk van dertig of veertig jaar oud zit vaak aan de grens. Hoe lang zink meegaat, lees je bij hoe lang zinkwerk meegaat.
De echte test is het schoonmaken. Wordt het zink na schuren mooi blank en stevig, dan kan er gesoldeerd worden. Blijft het grauw of schuurt er een gat in, dan niet. Dan is vervangen van dat stuk de enige reparatie die houdt.
Hoe gaat een soldeerreparatie aan zinkwerk?
- De plek wordt droog gemaakt. Solderen op nat zink lukt niet.
- Vuil, kit en oude verf gaan eraf.
- Het zink rond de scheur wordt blank geschuurd, een paar centimeter breed.
- Er komt soldeerwater op, zodat het tin kan hechten.
- Bij een scheur of gat wordt een passende strook of een passend plaatje nieuw zink geknipt en eroverheen gelegd.
- Met de soldeerbout wordt het tin rondom in de naad gesmolten, zonder onderbreking.
- De resten soldeerwater worden afgespoeld. Die tasten anders het zink aan.
Het is werk dat ervaring vraagt. Te heet en het zink vervormt. Te koud en het tin hecht niet. Een naad die er goed uitziet, kan dan na de eerste vorst toch openspringen.
Waarom scheurt een gesoldeerde naad soms opnieuw?
Omdat de oorzaak niet is weggenomen. Zink zet uit als het warm wordt en krimpt als het afkoelt. Een lange goot of dakrand zonder ruimte om te bewegen trekt aan zijn zwakste punt. Dat is vaak een naad. Solder je die dicht, dan scheurt het daar of ernaast opnieuw. De echte oplossing is dan een uitzetstuk: een naad die mag bewegen zonder te lekken. Bij een mastgoot is dat een vast onderdeel van vervangen, zie een mastgoot vervangen.
Is kit een alternatief voor solderen?
Nee. Kit plakt op zink, maar niet lang. Het zink beweegt, de kit wordt hard en laat los aan de randen. Daarna loopt het water onder de kit door en blijft het daar staan. Een plek die gekit is, moet voor solderen eerst helemaal schoon, en dat maakt de reparatie later lastiger. Kit is hooguit een noodmaatregel voor een paar dagen. Meer daarover lees je bij kit op een plat dak.
Solderen of vervangen bij een dakkapel of goot?
Bij een goot of de wangen van een dakkapel geldt dezelfde vuistregel. Eén probleem in verder goed zink: solderen. Meerdere problemen of dun zink: vervangen. Bij een dakkapel komt daar nog bij dat het zink vaak van de achterkant kapotgaat door condens. Dan helpt solderen aan de buitenkant maar kort. Hoe je dat beoordeelt, lees je bij een dakkapel met zinken bekleding.
Wanneer laat je zinkwerk solderen?
Zodra je een open naad of scheur ziet, ook als het binnen nog droog is. Hoe eerder, hoe groter de kans dat het zink rond de scheur nog goed is. Stuur een foto van dichtbij, met iets erbij voor de maat. Renske plant met je in wanneer Laurens komt kijken. Hij beoordeelt ter plekke of solderen houdt of dat er meer nodig is. Wat we aan zinkwerk doen, lees je bij zink- en loodwerk.
Veelgestelde vragen
Kan oud zink nog gesoldeerd worden?
Als het na schuren blank en stevig is wel. Is het dun of zitten er putjes in, dan hecht het soldeer niet goed.
Waarom scheurt mijn gesoldeerde goot steeds opnieuw?
Omdat het zink niet kan uitzetten en krimpen. Dan is een uitzetstuk nodig, geen nieuwe soldeernaad.
Kan ik een scheur in zink dichtkitten?
Als noodmaatregel voor een paar dagen. Kit laat los als het zink beweegt, en moet weg voordat er gesoldeerd kan worden.


