Toplaag met leislag: waarom die korrels op je dak zitten

De korrels op een bitumen dak zijn leislag: kleine stukjes leisteen die de toplaag beschermen. Zo werken ze, en dit betekent het als ze gaan loslaten.
Laurens Spang aan het werk op een bitumen dak

Op bijna elk bitumen dak zitten kleine grijze, zwarte of groenige korrels. Die korrels heten leislag. Een toplaag met leislag is de meest gebruikte afwerking van een bitumen dak in Nederland. Ze zitten er niet voor de sier. Hieronder lees je wat leislag is, wat het doet, waarom de korrels na jaren loslaten en wat je doet als je ze in je dakgoot of afvoer terugvindt.

Wat is leislag op een bitumen toplaag?

Leislag is gebroken leisteen in kleine korrels. Bij het maken van de toplaag strooit de fabriek de korrels op de nog warme bovenkant van de bitumen. Ze drukken zich erin vast en vormen een dichte laag. Die laag bedekt de bitumen bijna helemaal. Je ziet dus vooral steen, en geen zwarte bitumen.

Een onderlaag heeft geen leislag. Die zit onder de toplaag en krijgt geen zon. Alleen de laag die bovenop ligt, heeft bescherming nodig.

Waarom zit er leislag op je dak?

Wat leislag doet Waarom dat telt
Beschermt tegen UV-straling Zonlicht maakt bitumen hard en bros. Leislag houdt het licht tegen.
Houdt de toplaag koeler Kale zwarte bitumen wordt in de zon veel heter dan een laag met grijze korrels.
Beschermt tegen slijtage Lopen, hagel en takken raken eerst de steen, niet de bitumen.
Helpt bij brandveiligheid Een gesloten minerale laag vertraagt het vlamvatten van de toplaag.
Geeft kleur Leislag is er in grijs, zwart, groen, rood en lichte tinten.

Vooral de bescherming tegen zon telt. Bitumen die jaren in de volle zon ligt, verliest zijn soepelheid. Hij krimpt, krijgt fijne scheurtjes en gaat uiteindelijk lekken. Leislag remt dat proces flink af. Zeker bij SBS bitumen, die gevoelig is voor UV, is een toplaag met leislag de normale keuze. Waarom dat zo is, lees je in APP of SBS bitumen.

Waarom laten de korrels van mijn dak los?

Een paar losse korrels is normaal. Bij een nieuw dak liggen er altijd wat korrels los die niet goed in de bitumen zijn gedrukt. Die spoelen bij de eerste buien weg. Daarna blijft de laag lang stabiel.

Na vijftien tot twintig jaar verandert dat. De bitumen onder de korrels wordt harder en laat ze minder goed vasthouden. Regen, vorst en wind halen ze er dan langzaam af. Op plekken waar water blijft staan of waar veel gelopen wordt, gaat het sneller. Ook een hogedrukreiniger spuit leislag eraf. Dat is een van de redenen om een bitumen dak nooit met hoge druk schoon te maken.

Zo zie je dat de leislag slijt

  • Er ligt veel grijs gruis in de dakgoot, bij de afvoer of op de bladvanger.
  • Je ziet plekken waar de zwarte bitumen door de korrels heen komt.
  • Het dak voelt glad in plaats van ruw op de plekken waar je loopt.
  • Rond plassen is de toplaag kaal en grijs uitgeslagen.

Na een reparatie zie je soms een strook die net iets anders van kleur is. Nieuwe leislag is donkerder of frisser dan korrels die al jaren in de zon liggen. Dat trekt na een paar jaar bij. Het zegt niets over de kwaliteit van de reparatie.

Is een kale toplaag erg?

Niet meteen, maar het is een signaal. Een kale plek lekt niet direct. Wel gaat de bitumen daar sneller achteruit, omdat de zon er nu vrij op schijnt. Na een paar jaar zie je fijne craquelé of scheurtjes in de kale plekken. Dan komt water in de toplaag, en daarna in de onderlaag.

Is de toplaag op grote delen kaal maar de onderlaag nog droog en vast, dan is overlagen vaak een goede oplossing. Er komt dan een nieuwe toplaag met leislag over het bestaande dak. Is er al vocht in het pakket, dan is meer nodig. Hoe lang een bitumen dak in de regel meegaat, lees je in hoe lang gaat een bitumen dak mee.

Kun je nieuwe leislag op een oud dak strooien?

Niet echt. Losse korrels blijven alleen zitten als ze in warme, verse bitumen worden gedrukt. Bij een kleine reparatie strooit een dakdekker soms leislag op de nieuwe strook, terwijl die nog warm is, zodat hij past bij de rest van het dak. Maar een heel dak opnieuw bestrooien werkt niet. Er bestaan wel coatings voor bitumen daken. Die kunnen een kale toplaag een paar jaar extra bescherming geven. Of dat zinvol is, hangt af van de staat van de bitumen eronder.

Is er een toplaag zonder leislag?

Ja. Er zijn blanke toplagen, meestal APP, die zonder korrels tegen zon kunnen. En er zijn toplagen met een witte of lichte reflecterende afwerking, die het dak koeler houden. Die keuze staat uitgelegd in de kleur van je bitumen dak. Voor de meeste woningen en uitbouwen blijft een toplaag met leislag de meest praktische keuze: stevig, goed beloopbaar en lang beschermd.

Hoe ga je zuinig om met een toplaag met leislag?

De korrels gaan het langst mee als je ze met rust laat. Een paar gewoontes maken veel verschil.

  • Maak het dak schoon met een zachte bezem en water, nooit met een hogedrukreiniger of een harde schrobber.
  • Leg tegels of een looppad op plekken waar je vaak loopt, bijvoorbeeld naar een installatie of een lichtkoepel. Leg er een rubber onderlaag onder, zodat de tegel niet schuurt.
  • Zet geen zware potten, stoelen of steigerdelen direct op de toplaag. Op een warme dag drukken poten en randen zich in de bitumen en laten korrels los.
  • Houd de afvoeren vrij. Waar water blijft staan, laat de leislag sneller los.
  • Gebruik bij sneeuw geen metalen schep. Laat sneeuw liever liggen, tenzij er echt veel ligt.

Wat je verder zelf kunt nalopen, staat in plat dak onderhoud: wat je zelf kunt nalopen.

Wanneer laat je de toplaag bekijken?

Als je merkt dat er steeds meer gruis bij de afvoer ligt, of als je kale zwarte plekken ziet. Dan is de toplaag aan het slijten, en kun je nog kiezen voordat er water in het dak komt. Laurens kijkt op het dak of de onderlaag nog goed is en of overlagen kan. Renske plant met je in wanneer hij langskomt. Meer over het materiaal lees je bij bitumen dakbedekking.

Veelgestelde vragen

Wat zijn de korrels op een bitumen dak?

Dat is leislag: kleine korrels gebroken leisteen die in de toplaag zijn gedrukt. Ze beschermen de bitumen tegen zon en slijtage.

Is het erg als er korrels van mijn dak loslaten?

Een paar korrels is normaal, zeker bij een nieuw dak. Veel gruis en kale zwarte plekken betekenen dat de toplaag slijt en bekeken moet worden.

Mag je een bitumen dak met een hogedrukreiniger schoonmaken?

Nee. Hoge druk spuit de leislag eraf en kan water in naden drukken. Gebruik een zachte bezem en water.

Laurens Spang, eigenaar van Roofmaster Dakwerken
Geschreven door Laurens van Roofmaster

Laurens Spang staat zelf op het dak. Met een eigen ploeg van 3 tot 5 mensen werkt Roofmaster Dakwerken aan platte daken in Bergen op Zoom en de kernen eromheen.

Meer over platte daken

Vrijblijvend

Twijfel je over je platte dak?

Laurens komt kijken en zegt eerlijk wat nu moet en wat kan wachten. Renske plant het met je in.

Vraag een gratis offerte aan
Laurens en Renske van Roofmaster Dakwerken

Renske belt je dezelfde werkdag terug. Laurens komt zelf kijken. Vrijblijvend.

4,7 op Google

Stap 1 van 2

Waar gaat het om?

Stap 2 van 2

Waar mag Renske je terugbellen?

Lekt het nu? Bel Renske direct: 06 10 84 19 87.
5 van 5 sterren, Google-review
“Super tevreden! Laurens doet wat hij beloofd.”

Kees Franken

WhatsApp