Afschot op een plat dak verbeteren: zo loopt het water weer weg

Een plat dak is nooit helemaal plat. Het helt een klein beetje af naar de afvoer. Is dat afschot te weinig of verzakt, dan blijft het water staan. Zo los je dat op.
Nieuwe onderlaag bitumen op een plat dak

Na elke bui staat er een plas op je dak, soms nog dagen later. Of het water loopt de verkeerde kant op, naar de dakrand in plaats van de afvoer. Dan is het afschot van je plat dak niet in orde. Hieronder lees je wat afschot is, hoeveel een dak er nodig heeft, waarom het met de jaren verdwijnt en hoe je het verbetert. Meestal gebeurt dat tijdens een renovatie, en soms met een kleinere ingreep.

Wat is afschot op een plat dak?

Afschot is de lichte helling in een plat dak waarmee het water naar de afvoer loopt. Een plat dak is dus nooit echt plat. Het afschot kan in de constructie zitten, doordat de balken of de betonvloer schuin liggen. Het kan ook in de isolatie zitten, met platen die aan de ene kant dikker zijn dan aan de andere. Het doel is altijd hetzelfde: water moet weg, niet blijven staan.

Hoeveel afschot heeft een plat dak nodig?

Een gangbare richtlijn voor platte daken is minstens 1,6 procent. Dat is ongeveer 1,6 cm hoogteverschil per meter dak. Bij nieuwe daken wordt vaak wat meer aangehouden, omdat een dak in de loop van de jaren iets kan doorbuigen. Op een dak van acht meter diep is het verschil tussen de hoogste rand en de afvoer bij die richtlijn al snel een centimeter of dertien. Dat zie je met het blote oog nauwelijks, maar het water merkt het wel.

Diepte van het dak Hoogteverschil bij 1,6 procent Hoogteverschil bij 2 procent
3 meter ongeveer 5 cm 6 cm
5 meter ongeveer 8 cm 10 cm
8 meter ongeveer 13 cm 16 cm
12 meter ongeveer 19 cm 24 cm

Het hoogteverschil telt over de afstand van het hoogste punt tot de afvoer, niet over het hele dak. Bij meerdere afvoeren of afschot naar twee kanten is het verschil per stuk kleiner.

Waarom blijft er water staan op een plat dak?

  • Te weinig afschot vanaf de bouw. Bij oudere daken werd er soms weinig of geen afschot aangebracht.
  • Doorbuiging. Houten balken buigen in de loop van de jaren door, vooral in het midden van een overspanning. Daar ontstaat een kom.
  • Ingedrukte isolatie. Natte of zachte isolatie zakt in, vooral op looproutes en onder zware objecten.
  • Afvoer op de verkeerde plek. Een afvoer die niet op het laagste punt zit, laat het water rondom staan.
  • Verstopte afvoer. Blad en vuil houden het water tegen. Dat lijkt op een afschotprobleem, maar is het niet.

Hoe erg een plas is en wanneer je moet ingrijpen, lees je in water blijft staan op je plat dak. Check eerst de afvoer, zie lekkage door een verstopte dakafvoer.

Hoe verbeter je het afschot op een plat dak?

Methode Hoe het werkt Wanneer het past
Afschotisolatie Isolatieplaten die oplopen in dikte, per dak berekend Bij een renovatie met nieuwe isolatie
Ondergrond ophogen Op het dakbeschot of de balken worden schuine latten of regels aangebracht Bij een houten dak dat open gaat
Extra afvoer Een afvoer op het laagste punt, waar het water nu blijft staan Als de kom op een vaste plek zit
Kom plaatselijk opvullen De lage plek wordt met materiaal onder de bedekking opgehoogd Bij een kleine, ondiepe plas

Afschotisolatie is bij een renovatie meestal de beste oplossing. De platen worden per dak ingetekend, zodat het water van alle kanten naar de afvoeren loopt. Je isoleert en verbetert het afschot in één keer. Meer daarover lees je bij dakisolatie.

Kan afschot verbeteren zonder het hele dak te vervangen?

Soms. Zit er één duidelijke kom op een vaste plek, dan kan een extra afvoer op dat punt het probleem oplossen. Het water heeft dan een uitweg. Daarvoor moet er wel een afvoerpijp naar beneden kunnen, of een spuwer door de dakrand. Een ondiepe kom kan soms plaatselijk worden opgevuld, met een nieuwe laag bitumen erover. Bij een dak dat over een groot deel doorbuigt of overal water houdt, werkt dat niet. Dan is een nieuwe opbouw met afschot de enige oplossing die blijft werken. Lees ook een noodoverloop of extra afvoer.

Welke dakafvoer past op een plat dak?

Een plat dak voert het water af via een afvoer in het dakvlak of via een spuwer door de dakrand, vaak met een noodoverloop als reserve. Welke past, hangt af van waar het water naartoe kan en hoe groot het dak is.

Soort afvoer Hoe het werkt Wanneer het past
Dakafvoer in het dakvlak Uitloop op het laagste punt, met een regenpijp naar beneden Daken met een opstaande rand rondom
Spuwer Korte buis door de dakrand, water valt in een goot of bak Kleine daken, aanbouwen en dakkapellen
Dakgoot langs de rand Water loopt over de daktrim in de goot Daken met afschot naar één rand
Noodoverloop Extra opening in de rand, hoger dan de afvoer Als reserve als de afvoer verstopt raakt

Een dakafvoer op een plat dak werkt alleen goed als hij echt op het laagste punt zit en de uitloop niet hoger ligt dan de bedekking eromheen. Bij een renovatie wordt de uitloop opnieuw in de bitumen ingewerkt, zodat er geen randje ontstaat waar water achter blijft staan. Een bladvanger of kiezelbak op de afvoer houdt blad en vuil tegen. Meer daarover lees je in een bladvanger op de dakafvoer. Hoe afvoer, spuwer en noodoverloop samenwerken, staat in afwatering van een plat dak.

Moet er een afvoer bij, dan kijkt de dakdekker waar een regenpijp naar beneden kan, of waar een spuwer door de rand naar een goot kan. Dat laatste is vaak de eenvoudigste oplossing bij een kleine uitbouw.

Wat is een waterkering op een plat dak?

Een waterkering is een verhoogde rand of opstand die het water op het dak houdt en naar de afvoer stuurt, in plaats van over de rand of onder een deur door. Je ziet het op drie plekken.

  • Aan de dakrand. Een opstaande rand of een daktrim met een opstaande kant voorkomt dat water over de gevel loopt, zodat het naar de afvoer gaat.
  • Bij een deur naar een dakterras. De bitumen loopt tegen de dorpel omhoog en de drempel ligt hoger dan het afgewerkte dak. Zo loopt bij een flinke bui het water niet naar binnen.
  • Tussen twee daken. Bij een gedeeld plat dak of een aanbouw tegen een hoger dak houdt een opstand het water van het ene dak weg bij het andere.

Een waterkering werkt alleen als de afvoer het water ook echt kwijt kan. Raakt de afvoer verstopt, dan stijgt het water tot over de rand of de drempel. Daarom hoort bij een dak met een opstaande rand rondom altijd een noodoverloop. Bij een nieuwe opbouw met dikkere isolatie gaan de waterkeringen mee omhoog. Dakgoten en afvoeren vernieuwen valt onder dakgoot en afvoer laten vernieuwen.

Hoe zie je zelf of het afschot klopt?

Je hebt geen meetapparatuur nodig om een eerste beeld te krijgen. Het water laat zelf zien waar het heen wil.

  1. Kijk een dag na de regen. Waar staat nog water, en hoe groot is de plas? Een plas die na een dag weg is, is meestal geen probleem.
  2. Kijk naar de randen van oude plassen. Op een droog dak zie je vaak een rand van vuil of een lichtere kring. Daar heeft het water lang gestaan.
  3. Volg de stroomrichting. Loopt het water naar de afvoer, of naar een hoek of de dakrand?
  4. Let op mos en groen. Op plekken waar het lang nat blijft, groeit eerder mos.
  5. Kijk naar de afvoer. Staat er een rand water omheen, dan ligt de uitloop te hoog of is hij verstopt.

Een dakdekker meet het afschot met een waterpas of laser. Zo ziet hij precies waar het laagste punt zit en hoeveel er moet worden opgehoogd. Bij een renovatie wordt op basis daarvan het afschot ingetekend.

Let ook op wat er onder het dak gebeurt. Een kom in het midden van een houten dak kan betekenen dat de balken doorbuigen. Dat is iets om te laten bekijken, zeker als de kom de laatste jaren dieper is geworden. Water is zwaar, en elke plas maakt de doorbuiging erger.

Wat is de volgende stap?

Maak een foto van het dak een dag na flinke regen. Daarop is te zien waar het water blijft staan en hoe groot de plassen zijn. Renske plant daarna met je in wanneer Laurens komt kijken. Hij meet waar het laagste punt zit en of het afschot met een extra afvoer of een nieuwe opbouw opgelost moet worden. Je krijgt een voorstel met materialen en prijs. Hoe een renovatie gaat, lees je bij dakrenovatie.

Veelgestelde vragen

Hoeveel afschot moet een plat dak hebben?

Een gangbare richtlijn is minstens 1,6 procent, ongeveer 1,6 cm per meter. Bij nieuwe daken wordt vaak iets meer aangehouden om doorbuiging op te vangen.

Is een plas op een plat dak erg?

Een kleine plas die binnen een dag verdwijnt is meestal geen probleem. Plassen die dagen blijven staan of groter worden, versnellen de slijtage en wijzen op een afschot- of afvoerprobleem.

Wat zijn afschotplaten?

Isolatieplaten die aan de ene kant dikker zijn dan aan de andere. Samen vormen ze een helling naar de afvoer. Ze worden per dak berekend.

Kan ik afschot laten maken zonder te isoleren?

Ja, door de ondergrond op te hogen of een extra afvoer te plaatsen. Bij een renovatie is afschotisolatie meestal handiger, omdat je dan ook meteen isoleert.

Welke dakafvoer is geschikt voor een plat dak?

Een afvoer in het dakvlak met een regenpijp, of een spuwer door de dakrand naar een goot. Belangrijk is dat de afvoer op het laagste punt zit en dat er een noodoverloop is als reserve.

Wat is een waterkering op een plat dak?

Een verhoogde rand of opstand die het water op het dak houdt en naar de afvoer stuurt. Je ziet het aan de dakrand, bij een deur naar een dakterras en tussen twee daken.

Laurens Spang, eigenaar van Roofmaster Dakwerken
Geschreven door Laurens van Roofmaster

Laurens Spang staat zelf op het dak. Met een eigen ploeg van 3 tot 5 mensen werkt Roofmaster Dakwerken aan platte daken in Bergen op Zoom en de kernen eromheen.

Meer over platte daken

Vrijblijvend

Twijfel je over je platte dak?

Laurens komt kijken en zegt eerlijk wat nu moet en wat kan wachten. Renske plant het met je in.

Vraag een gratis offerte aan
Laurens en Renske van Roofmaster Dakwerken

Renske belt je dezelfde werkdag terug. Laurens komt zelf kijken. Vrijblijvend.

4,7 op Google

Stap 1 van 2

Waar gaat het om?

Stap 2 van 2

Waar mag Renske je terugbellen?

Lekt het nu? Bel Renske direct: 06 10 84 19 87.
5 van 5 sterren, Google-review
“Super tevreden! Laurens doet wat hij beloofd.”

Kees Franken

WhatsApp